Het is droog, zo ontzettend droog, dat Thomas van Slobbe zich waagt aan dé woestijnklassieker binnen de sci fi. “Klimaatverandering lijkt de toekomst naar ons toe te zuigen. De tijd versnelt. Je gaat naar bed, je slaapt, en je wordt wakker in science fiction.”
In juni vorig jaar was het warm en droog in Nederland. Ik schreef een artikel in Trouw, waarin ik beschreef hoe de klimaatverandering opeens tastbaar was geworden. Niet langer de abstractie die ik kende van wetenschappelijke rapporten en debatten in de media.
Het trof me hoe de trage, diepe tijd van het klimaat raakte aan mijn eigen vluchtige bestaan. Twee tijdschalen haakten in elkaar. Ik stond erbij en keek ernaar.
Inmiddels zijn we één jaar verder. De droogte van vorig jaar stelde niet veel voor in vergelijking met dit jaar. Klimaatverandering lijkt de toekomst naar ons toe te zuigen. De tijd versnelt. Je gaat naar bed, je slaapt, en je wordt wakker in science fiction.
Dat gebeurt niet echt – ik weet het – maar zo voelt het wel een beetje. Het voelt als science fiction dat we ’s zomers niet naar buiten kunnen zonder ons te hebben ingesmeerd met een crème die ons beschermt tegen de stralen van de zon. De droogte heeft het bos vervroegd getooid in herfstkleuren. De vissen drijven in het zuurstofloze water op hun rug. Het gras – voorheen het gras – is strogeelbruin. Het veld toont kale, zanderige plekken en oogt als een woestijn. Als in de woestijnwereld die het decor vormt voor één van de klassiekers binnen de wereld van science fiction. Duin. Van Frank Herbert. Uit 1965.
Duin vertelt het verhaal van Paul Muad’Dib, een jongen die een Game of Thrones-achtige strijd voert om de heerschappij van de planeet Arrakis. Een warme, droge planeet, waar water meer dan zeldzaam is.
De eerste keer dat ik het las, vond ik het razend spannend. Ik genoot vooral van de details. De inventiviteit waarmee men wist te overleven. De manier waarmee het water opgevangen werd, gebruikt en herbruikt werd. Een fraai staaltje ontspanningsliteratuur, dat niet voor niets gelauwerd en verfilmd is.
Maar de tijd laat zo zijn sporen na, en nu lees ik het anders. Het verhaal komt dichterbij. De fictie lijkt de waarheid in te halen. De aarde warmt op, en het veld lijkt een woestijn.
Duin.
Frank Herbert.
Origineel: 1965. Vertaling: Uitgeverij Q, oktober 2017.
ISBN 9789021407678. Hardcover, 519 pagina’s. € 29,99. Ebook € 9,99.
Eerste deel van een zesdelige serie, verschijnt in herziene Nederlandse vertaling in 2018 en 2019: Duin, messias. Kinderen van Duin. Ketters van Duin. God-keizer van Duin. Duin Kapittel.
Veel tweedehands verkrijgbaar.
