“Ik vind het – laat ik dat meteen maar zeggen – geen fijn boek. De gretigheid waarmee alles is opgeschreven staat me tegen.”
De Amerikaanse president Donald J. Trump is in het eerste jaar van zijn presidentschap vrij effectief geweest. Hij heeft de milieuregelgeving voor olie- en gasbedrijven versoepeld, de bescherming van een aantal natuurparken teruggedraaid, het Klimaatakkoord van Parijs opgezegd en de stopzetting (onder Obama) van de aanleg van de Dakota Access en Keystore XL-oliepijpleidingen weer ingetrokken.
Trump handelt hierin helder, rechtlijnig en geheel in lijn met zijn campagnebeloftes. ‘Vrij spel voor de economie, en het milieu is niet belangrijk.’
Dit beleid heeft grote impact op het wereldwijde streven naar duurzame ontwikkeling. En daarom, om enigszins in beeld te krijgen wat daarachter zit, heb ik een boek gelezen waarin Trumps presidentschap wordt beschreven. Vuur en woede van Michael Wolff, die zegt zich te baseren op gesprekken met tweehonderd ooggetuigen in de binnenste kringen van het Witte Huis.
Ik vind het – laat ik dat meteen maar zeggen – geen fijn boek. Het staat vol roddels en intriges. Het heeft flink wat stof doen opwaaien, en het zal allemaal best waar zijn, maar de gretigheid waarmee alles is opgeschreven staat me tegen.
Ik vroeg me af: wat is de rode draad?
Wat verklaart waarom de man tot president gekozen is?
En wat geeft zicht op de – alles ontregelende – kracht van zijn milieubeleid?
De president wordt omschreven als een echte ‘alfaman’, ‘zonder scrupules’, die ‘streeft naar de vrijheid zich niet te conformeren’. Wars van bureaucratie. Wars van structuren. Hij leeft van dag tot dag en wil, lees ik, daarbij zelfs ‘het recht behouden om tegen zijn eigen organisatie in te gaan’.
Een outlaw; vrij en onversaagd en voor de duvel niet bang.
Dat heeft wel wat. Dat spreekt veel mensen aan en is ten diepste misschien wel de verklaring voor zijn overwinning bij de presidentsverkiezingen.
En het milieu?
Vuur en woede is een dik boek – 332 bladzijden, vol kleine letters – maar een onderbouwing of zelfs maar toelichting op het milieubeleid staat er niet in. Het milieu wordt achteloos opzij geveegd. In Trumps sterke focus op de vrijheid van het ‘hier en nu’ is voor duurzaamheid geen plaats.
Want leven in het hier en nu is mooi, maar als het gepaard gaat met gebrek aan empathie, aan mededogen en respect, wordt de wereld er niet beter van.
