Amsterdam, 6 maart 2014 – De ministers Timmermans en Dijsselbloem moeten onderzoek doen naar de vermoedens van corruptie in een schaliegasdeal tussen Shell en de Oekraïense staat uit 2013. Dat zegt Milieudefensie vandaag. Gisteren deed het Oekraïense parlement een vergelijkbaar verzoek aan haar regering. Het vermoeden bestaat dat er via het contract met Shell geld wordt doorgesluisd naar Janoekovitsj en zijn aanhang.
Milieudefensie deed vorige week al een oproep aan Shell om het contract met Oekraïne te verbreken wegens milieuschade en vermoedens van corruptie. Volgens Ike Teuling, inhoudelijk medewerker van Milieudefensie, heeft Shell onder toeziend oog van premier Rutte een schaliegascontract gesloten met Janoekovitsj. “Deze ex-president heeft op grote schaal geld verduisterd”, zegt Teulings. “De deal met Shell moet volledig worden doorgelicht en wat Milieudefensie betreft zo snel mogelijk van tafel. Naast vermoedens van corruptie veroorzaakt Shell namelijk ook milieuschade in Oekraïne door het toepassen van technieken die in Nederland verboden zijn”.
Schimmige deal
Shell sloot in januari 2013 in Davos in bijzijn van premier Rutte een contract voor schaliegaswinning met de Oekraïense staat en het Oekraïense bedrijf Nadra Yuzivska LLC. Dit bedrijf deelt voor de helft mee in de winsten en is voor 90 procent in handen van de staat. 10 Procent van dit bedrijf is echter in handen van een schimmig bedrijfje genaamd SPK Geoservice, waarvan vermoedens bestaan dat het als dekmantel fungeert voor het doorsluizen van geld naar Janoekovitsj en zijn aanhang.
Giftig frackwater
Milieudefensie en Friends of the Earth Ukraine onderzochten de afgelopen maanden de Oekraïense boorlocaties van Shell. Zij ontdekten dat vervuilde boorvloeistof en frackwater daar worden opgeslagen in bassins in de open lucht, die slechts met een laag plastic van de ondergrond gescheiden zijn. Het water bevat frackchemicaliën en van nature in de diepe ondergrond voorkomende gevaarlijke stoffen zoals zware metalen, vluchtige organische stoffen en radioactief materiaal. Deze stoffen zijn gevaarlijk voor de gezondheid wanneer ze in het grondwater terecht komen of uit de bassins verdampen. In Nederland is deze opslagtechniek verboden vanwege het gevaar van lekkage en verdamping van schadelijke stoffen, zoals benzeen.
Daarnaast verdampen er uit open bassins grote hoeveelheden van het broeikasgas methaan. Bij opslag van boorvloeistof en frackwater in gesloten tanks kan dit gas worden afgevangen om de klimaatschade te beperken.
“Shell hanteert dubbele standaarden en boort liever naar schaliegas in landen waar de regels en controles minder streng zijn”, zegt campagneleider Geert Ritsema van Miluieudefensie. Het is onacceptabel dat een Nederlands bedrijf – dat in eigen land de vingers niet durft te branden aan schaliegas – elders ongestoord gevaarlijke technieken kan en mag toepassen.”
Verzet
Net als in Nederland is ook in Oekraïne het verzet van burgers tegen schaliegas groot vanwege de gevaren van grondwatervervuiling, aardbevingen en de impact op het landschap. Pavlo Khazan, campagneleider bij Friends of the Earth Ukraine: “De Oekraïense bevolking heeft nooit ingestemd met schaliegas. Verschillende gemeenten hebben zich al schaliegasvrij verklaard. Nu Janoekovitsj is afgezet, moet een nieuwe regering dit contract met Shell onmiddellijk stopzetten.”
Lees ook: Oekraïne: geen Russen, geen schaliegas
