Landgrabbing heet het, landroof. Grote bedrijven drijven mensen van hun land, met hulp van o verheden en de Wereldbank. Zo ook in Oeganda.
“Ik ben niet zo goed opgeleid,” zegt John Muyisa, in een filmpje op de website van Friends of the Earth International. “omdat als je land hebt, dan weet je dat je een goede toekomst hebt.” John’s land ligt bij Kalangala, Oeganda, op Bugala, een eiland in het Victoriameer. Hij bewerkt het land al vanaf zijn 15e jaar. Tot er buitenlanders kwamen, die hem vertelden dat zijn land verkocht was en met vijf bulldozers alles platwalsten.
“Als ik langs mijn land loop, en ernaar kijk, kan ik wel in tranen uitbarsten.”
De video is onderdeel van een campagne van Friends of the Earth international tegen dit zogenaamde ‘land grabbing’, landroof. Want niet alleen John Muyisa, maar heel veel andere mensen in Kalangala zijn plotseling hun leven kwijtgeraakt aan grote oliepalmbedrijven.
Wereldbank
Landroof is een groot probleem in heel Afrika, maar ook in Zuid Amerika. Regeringen verkopen land aan grote bedrijven in het kader van ontwikkeling, maar laat mensen die het voorheen prima voor elkaar hadden daarmee onder het bestaansminimum terechtkomen.
De Werelbank speelt een twijfelachtige rol. De bank legt al jaren nadruk op privatisering van land en stimuleert moderne, geconcentreerde landbouw. Dit heeft landroof in de hand gewerkt, zeggen Friends of the Earth, Via Campesina en andere organisaties in een verklaring. Uit het rapport blijkt dat de private leenbank van de Wereldbank in het verleden in Oeganda tien miljoen heeft bijgedragen voor tienduizend hectare aan palmolieprojecten door Wilmar International and BIDICO, op het eiland Bugala. De plantages beslaan bijna een kwart van het land daar, waaronder het land van John Muyisa. De Wereldbank heeft in 2010 weliswaar een nieuwe set regels voor verantwoorde agricultuur aangenomen.
Maar Friends of the Earth en Via Campesina stellen dat dit het probleem niet oplost, maar slechts legitimeert. Milieu- en boerenorganisaties vinden het een slechte zaak dat de Wereldbank het vooral heeft over hoe lokale gemeenschappen kunnen profiteren van de grote landaankopen, in plaats van hoe ze toegang tot hun land kunnen behouden. “Overheden moeten landroof stoppen, in plaats van proberen de meest negatieve effecten te neutraliseren”, zegt Kirtana Chandrasekaran van Friends of the Earth International.
Verzet groeit
Als onderdeel van de campagne bracht Friends of the Earth een rapport uit over de situatie op het eiland Bugala, Oeganda. Het rapport komt precies op het moment dat de Wereldbank een jaarlijkse vergadering heeft over landbouw en armoede, in Washington D.C., waar ook weer vooral aandacht is voor het verzachten van de effecten, niet het voorkomen van landroof.
Het verzet groeit gelukkig. The Guardian meldt dat in Mali in 2011 een boerenconferentie is gehouden om landroof te bespreken, in april dit jaar opgevolgd in Sierra Leone door een conferentie voor gemeenschappen getroffen door landroof. De milieuorganisatie is een brievencampagne gestart naar de lokale overheden van Oeganda om de situatie te stoppen. Meedoen kan op: www.foei.org
