Greenpeace-jurist Eefje de Kroon daagde samen met acht Bonairianen de Nederlandse staat voor de rechter. In januari is de uitspraak.
“Ik werkte jarenlang als jurist op het gebied van mensenrechten en zag daar hoe weinig aandacht er was voor klimaat. Terwijl klimaat nu juist de grootste bedreiging voor mensenrechten is. Daarom ging ik bij Greenpeace werken. Toen duidelijk werd hoe kwetsbaar Bonaire is voor klimaatverandering, en hoe weinig Nederland daartegen doet, wisten we: dit moet een zaak worden. Een vijfde van het eiland dreigt onder water te verdwijnen, maar er is geen adaptatieplan. Bonaire kan geen aanspraak maken op internationale klimaatfondsen omdat het geen zelfstandig land is, maar ontvangt ook geen geld uit het Nederlandse Deltafonds. Wij pleiten niet alleen voor adaptatie, maar ook voor mitigatie: het terugbrengen van de Nederlandse uitstoot. De staat wijst bijvoorbeeld graag op koraalherstelprojecten om de kust te beschermen, terwijl dat dweilen met de kraan open is, zolang er niets gebeurt aan het terugbrengen van de uitstoot. Want als de temperatuur blijft stijgen, sterven koraalriffen af.”
Hoofdpijn
“Dat Bonaire, als bijzondere gemeente van Nederland, zo weinig bescherming krijgt, voelt voor veel eilandbewoners als een oud patroon van ongelijkheid dat zich herhaalt. Ze werden lang niet gehoord. Nu gebruiken ze het recht om zichzelf te beschermen. Hun verhalen in de rechtszaal raakten me diep. Eisers vertelden hoe ze hun eiland binnen één generatie hebben zien veranderen. Hoe ze zelf vroeger buiten speelden en hun kinderen nu met airconditioning – als ze die kunnen betalen – binnen moeten zitten. Dat mensen continu hoofdpijn hebben van de hitte. Dat zelfs hun stemming eronder lijdt.”
Hoopvolle strijd
“Het is makkelijk om gedeprimeerd te raken van alles wat er gebeurt in de wereld. Juist daarom zet ik me graag in voor deze rechtszaak. Het is hoopvol. Ik ben er al zes jaar mee bezig, omdat ik er echt in geloof. Een overwinning zou wereldwijd kunnen doorwerken, net zoals de Urgenda-zaak dat deed. En zelfs als we verliezen, hebben we al iets groots bereikt: we zetten, samen met mensen naar wie veel te lang niet is geluisterd, een belangrijk onderwerp op de agenda.”
