Dinsdag 19 augustus overschreden we de draagkracht van de aarde voor dit jaar. Dat betekent dat we meer verbruikt hebben dan wat de aarde in één jaar kan produceren. De dag waarop dat gebeurt, de zogenaamde Earth Overshoot Day, valt elk jaar vroeger, aldus het Wereldnatuurfonds en het Global Footprint Network.
“Vanaf vandaag, en tot aan het einde van het jaar zal de mens weer aan het kapitaal van de planeet moeten knabbelen om aan zijn behoeften te voldoen. De mensheid leeft dus boven zijn stand. De twee grootste gevolgen daarvan zijn de dramatische achteruitgang van de biodiversiteit en de klimaatverandering”, zegt het WNF.
“In 1961 hadden we nog voldoende aan drie vierde van de regeneratieve capaciteit van de aarde om alles te produceren wat we in een jaar consumeren. Sinds het begin van de jaren ’70 van de vorige eeuw werd een kritische drempel overschreden. Sinds toen overstijgt de consumptie van de mens de draagkracht van wat de aarde jaarlijks kan produceren aan grondstoffen en absorberen in termen van vrijgekomen CO2. In 2000 lag Earth Overshoot Day nog op 1 oktober. Vandaag, bijna 15 jaar later, is ons jaarlijks krediet anderhalve maand vroeger op”, zegt de organisatie.
Ecologische Voetafdruk
Het WNF baseert zich op de gegevens van het Global Footprint Network (GFN), een internationaal duurzaamheidsnetwerk met kantoren in Noord Amerika, Europa en Azië. Het GFN maakt berekeningen van de menselijke invloed op onze planeet Aarde. Men vergelijkt de mondiale Ecologische Voetafdruk met de natuurlijke biocapaciteit, de productiecapaciteit van de Aarde en haar vermogen afval te absorberen, inclusief het broeikasgas CO2. Earth Overshoot Day markeert de datum waarop de menselijke Voetafdruk in een bepaald jaar het regeneratievermogen van de Aarde in dat jaar overschrijdt.
“Mondiale overshoot is een cruciale uitdaging geworden voor de 21ste eeuw. Het is zowel een ecologisch als een economisch probleem”, zegt Mathis Wackernagel, president van het GFN en een van de ontwerpers van de Voetafdruk-methode. “Landen met tekorten aan hulpbronnen en een laag inkomen zijn extreem kwetsbaar. Zelfs landen met een hoog inkomen die het geld hebben om hun afhankelijkheid van hulpbronnen met importen te compenseren, zullen zich moeten realiseren dat ze iets aan die afhankelijkheid zullen moeten doen voordat het een economisch knelpunt wordt.”
Bevolkingsgroei
In 1961 gebruikte de mondiale bevolking driekwart van de mondiale biocapaciteit om te voorzien in de behoefte aan voedsel, vezelstoffen, hout, vis, en om de overtollige broeikasgassen te absorberen. De meeste landen hadden toen een Voetafdruk die kleiner was dan hun beschikbare biocapaciteit . Begin jaren ’70 groeiden de mondiale bevolking en de economie voorbij het regeneratievermogen van onze Aarde. Zo kwamen we in de situatie van ecologische overbelasting terecht.
Nu leeft 86 procent van de mondiale bevolking in landen die meer natuurlijke hulpbronnen gebruiken dan hun eigen ecosysteem kan genereren. Volgens de berekeningen van het GFN is er al 1,5 Aarde nodig om de hernieuwbare hupbronnen te leveren voor de huidige Mondiale Voetafdruk. Voorzichtige berekeningen van de verdere bevolkingsgroei en de behoefte aan energie en voedsel voorspellen dat de mensheid nog vóór 2050 de biocapaciteit van wel drie Aardes nodig zou hebben. Dat zou fysiek wel eens onmogelijk kunnen zijn.
Duurzame energie
Het WNF pleit daarom voor een massale heroriëntatie van de huidige energie-investeringen naar duurzame energie. In 2013 ging nog steeds 1.900 miljard dollar per jaar naar subsidies voor fossiele brandstoffen. Alleen al door dat geld weg te halen bij fossiele brandstoffen zouden we de CO2-emissies met 13 procent kunnen verminderen, waardoor ook onze ecologische voetafdruk zou verkleinen, zegt het WNF.
Minder vlees
Wil je zelf je ecologische voetafdruk verkleinen? Onderstaande helpt:
- eet minder vlees
- kies voor lokale bioproducten
- ga vaker te voet, met het openbaar vervoer of met de fiets
- beperk je energieverbruik: isoleer maximaal, kies voor de meest energiezuinige toestellen
- laat de auto vaker aan de kant en kies voor een alternatief voor vliegtuigreizen indien mogelijk
Wil je je eigen voetafdruk berekenen? Dat kan hier
