Jonge K-popfans gebruiken het wereldwijde bereik van hun favoriete muziek om te mobiliseren tegen klimaatverandering. Met online campagnes nam Kpop4Planet het al op tegen autofabrikant Hyundai én werden er vragen afgedwongen in het Koreaanse parlement.
Als de avond valt, veranderen de centrumwijken van Seoel in een kakofonie van felle lichtjes en mierzoete K-pop, Koreaanse popmuziek. Wereldberoemde artiesten als BTS en Blackpink prijzen hun nieuwste releases aan via gigantische neonreclames. K-pop is meer dan muziek alleen: het is een door de overheid gestimuleerd cultureel product. In 2023 bedroeg de exportwaarde bijna een miljard euro – ruim vier keer zoveel als 10 jaar geleden. Onder jongeren is de muziek razend populair. Om half tien ’s avonds is het spitsuur bij een K-popacademie in het zakendistrict van Seoel. In een ruimte vol podiumlampen en opname apparatuur kan er tegen betaling een stoomcursus zingen en dansen geboekt worden door iedereen die zelf ooit als ster gescout hoopt te worden. Het trappenhuis hangt vol foto’s van K-popfans die hun idool nadoen.
Tegen de achtergrond van deze gelikte miljoenenindustrie is in 2021 ook iets anders ontstaan: een internationale beweging van jonge K-popfans die het mondiale bereik van hun idolen gebruiken om klimaatactie af te dwingen. “Samen hebben miljoenen K-popfans wereldwijd veel macht”, vertelt Dayeon Lee van jongerenorganisatie Kpop4Planet. “Klimaatverandering bedreigt ons allemaal. Het is te belangrijk om alleen aan volwassenen en politici over te laten.”
Wereldwijd zijn er 75 miljoen fans lid van een officiële K-popfanclub. Hoe is Kpop4Planet daaruit ontstaan?
“Toen ik nog op de middelbare school zat, ben ik lid geworden van een jeugdorganisatie voor het milieu. Daar leerde ik activisten uit andere landen kennen, zoals Nurul Sarifa uit Indonesië. We bleken allebei te houden van K-pop én ons zorgen te maken over het klimaat. Daarom zijn we Kpop4Planet begonnen. Activisme is onder K-popfans niet ongewoon. Fanclubs hebben een internationaal netwerk, jonge fans weten heel goed hoe ze het internet moeten gebruiken en hebben een sterk gemeenschapsgevoel. De fans van BTS wisten eerder bijvoorbeeld een miljoen dollar bij elkaar te brengen voor Black Lives Matter. Wij hebben die collectieve kracht richting klimaatactie gestuurd.”
“Klimaatverandering is te belangrijk om alleen aan volwassenen over te laten”
Jullie eerste campagne ging over het verduurzamen van de muziekindustrie zelf.
“Klopt. Helaas wordt de muziekindustrie gedomineerd door grote entertainmentbedrijven die vooral de albumverkoop willen vergroten. Dat doen ze via allerlei toxische marketing trucjes: ze stoppen fotokaartjes of posters van je idolen bij cd’s of brengen verschillende versies van dezelfde release uit, om de verzamelwoede van fans aan te wakkeren. Voor het plastic afval dat daarmee gepaard gaat, hebben ze nog nooit verantwoordelijkheid genomen. Om daar de aandacht op te vestigen, zijn wij onze eerste actie ‘No K-pop on a Dead Planet’ begonnen. Inmiddels zijn verschillende platenlabels overgestapt op duurzamere materialen, maar ze gebruiken nog steeds dezelfde marketingtrucs. Ik kijk daarom met gemengde gevoelens terug op die campagne.”
Daarna zijn jullie je ook gaan richten op automerk Hyundai. Waarom?
“We kregen Hyundai in het vizier omdat K-popgroep BTS in hun reclamecampagnes te zien is om het bedrijfsimago groen te poetsen. Een Indonesische fanclub ontdekte dat Hyundai een intentieverklaring had ondertekend met een aluminiumproducent die daarvoor een nieuwe kolencentrale wilde gaan bouwen. Wij hebben toen wereldwijd K-popfans gemobiliseerd om daartegen in verzet te komen. Jezelf als duurzaam aanprijzen terwijl je elektrische auto’s worden geproduceerd met steen kool is natuurlijk een ernstige vorm van greenwashing.”
Uiteindelijk werd jullie petitie meer dan 11.000 keer ondertekend en heeft Hyundai die aluminiumdeal opgezegd. Hoe hebben jullie dat voor elkaar gekregen?
“Dankzij BTS heeft Hyundai nu een heel groen imago in Indonesië. Dat wilden ze niet kwijtraken door bezwaren van fans. De Indonesische fanclub heeft een belangrijke rol gespeeld in het opvoeren van de druk en ikzelf heb tijdens die campagne hier in Korea meermaals contact gehad met insiders bij Hyundai. Ik wil onszelf niet overschatten en er hebben vast meer afwegingen een rol gespeeld in het opzeggen van de intentieverklaring, maar dit is wel een mooi voorbeeld van hoe je muziek kunt gebruiken om invloed te organiseren.”
“We kijken wel uit dat we geen grote politieke statements maken”
Was er tijdens die campagne contact met BTS zelf?
“Dat zou ik natuurlijk leuk hebben gevonden. Maar nee: de meeste platenlabels zijn superstrikt tegenover de groepen die ze onder contract hebben. Artiesten hebben niet eens toegang tot hun eigen Instagram-account, laat staan dat ze met ons mogen praten. Ik heb met verschillende K-popartiesten in radio-uitzendingen gezeten waar ze dan wel steun uitspreken voor onze acties. Helaas zijn hun managers conservatiever en reageren die niet op ons.”
Met fanclubs uit twaalf landen lanceerden jullie een campagne tegen de fossiele investeringen van de Hana Bank: een van de grootste Koreaanse banken. Hoezo?
“Net als Hyundai probeert ook Hana Bank zichzelf een groen en jong imago aan te meten door samen te werken met K-pop artiesten. In 2021 kondigden ze aan te gaan stoppen met alle investeringen in steenkool, maar nu blijken ze nog steeds te investeren in Indonesische nikkelsmelters die draaien op steenkool. In een officiële reactie hebben ze aan ons laten weten dat die nikkel gebruikt wordt om batterijen te maken die nodig zijn voor de energietransitie. Uit onderzoek van de Australische milieuorganisatie Market Forces bleek echter dat slechts 5 procent van alle Indonesische nikkel naar batterijproductie gaat. Dus het argument van Hana Bank dat hun investeringen bijdragen aan klimaatactie gaat niet op.”
Financiële belangen
Dayeon is 23 en behaalde in het voorjaar van 2026 haar bachelordiploma Internationale Studies aan de universiteit. Sindsdien werkt ze fulltime als campaigner bij Kpop4Planet, vertelt ze in een hippe flexwerkplek in het centrum van Seoel. Financieel gezien drijft de organisatie op giften van verschillen de filantropische stichtingen. Daarnaast wordt Kpop4Planet ondersteund door het duurzaamheidsplatform UN Global Compact van de Verenigde Naties en de milieuorganisatie 350.org. Ook kunnen ze rekenen op juridische en logistieke ondersteuning van de Australische ngo Action Speaks Louder.
Kpop4Planet is een kleine organisatie met een wereldwijd netwerk. Hoe besluiten jullie waar de campagnes over moeten gaan?
“In eerste instantie zijn we een online platform en worden alle acties gecoördineerd via X of Instagram. We hebben goed en vaak contact met K-popfanclubs van over de hele wereld. Zij komen met voorstellen en helpen ons bij de uitvoering van acties. Zo werkt meidengroep Blackpink nauw samen met grote modemerken als Dior of Chanel. Toen ik de duurzaamheidsrapporten van die bedrijven eens ging doorlezen, kwam ik erachter dat hun CO2-emissies toe- in plaats van afnemen. Samen met de wereldwijde fanclubs van Blackpink, de BLINKS, hebben we in 2023 tijdens de Paris Fashion Week een protestcampagne opgezet in zes grote steden als New York, Parijs, Jakarta en Seoel om aandacht te vragen voor verduurzaming in de modewereld.”
Jullie zijn niet bang om het op te nemen tegen bedrijven met grote financiële belangen. Hebben jullie geen last van intimidatie?
“In Zuid-Korea, waar ik woon, is het voor klimaatactivisten relatief veilig in vergelijking met andere Aziatische landen. In Indonesië is de situatie anders: tijdens de campagne tegen Hyundai zijn er wel bedreigingen tegen onze activisten binnengekomen. Niet lang geleden is er nog een klimaatcampaigner met wie wij werken gearresteerd. Mensen in Azië denken al snel dat wij nationale belangen proberen te schaden. Maar dat is helemaal niet zo, we proberen alleen aandacht te vragen voor het klimaat. We kijken daarom wel uit dat we geen grote politieke statements maken, om onnodige problemen te voorkomen.”
Duurzame concerten
Grote stadionconcerten van K-popartiesten die de hele wereld over vliegen, slurpen enorme hoeveelheden energie. Daar is Dayeon zich van bewust, zegt ze terwijl ze een felgekleurd rapport pakt over de CO2-voetafdruk van de muziekindustrie. Volgens cijfers van het Koreaanse platenlabel YG Entertainment veroorzaakt een stadionshow van Blackpink evenveel uitstoot als 700 personenauto’s in een heel jaar – met name door de elektriciteitsvraag van zo’n grote productie, de extra dieselgeneratoren die nodig zijn, het vervoer van artiesten, fans en apparatuur, en de productie van grote hoeveelheden promotiemateriaal en plastic drankbekers. K-popartiesten zouden volgens Dayeon een voorbeeld moeten nemen aan het duurzame concert dat de Britse band Massive Attack in 2025 organiseerde: alle gebruikte energie kwam uit duurzame stroom, er werd gebruikgemaakt van composttoiletten en alle catering was veganistisch.
Langzaam begint het besef dat het ook anders kan in te dalen in de muziekwereld, glimlacht Dayeon. Ze kijkt uit het raam en wijst naar de kenmerkende blauwe koepel van het Koreaanse parlementsgebouw verderop. “Twee maanden geleden werd ik opeens uitgenodigd om in het parlement een voorstel in te dienen voor een onderzoekscommissie gericht op de verduurzaming van K-pop. In Korea is de overheid daar nauw bij betrokken. Er is nog een lange weg te gaan. Maar gezien het enorme bereik van K-pop lijkt dit me alvast een positief signaal.”
Recente reacties