De mens achter het milieu

Wat is er mis met plekken waar wild leven enkel en alleen voor zichzelf bestaat? Moet milieu altijd over mensen gaan? 

Ik ben misschien een harteloos persoon, maar ik ben het altijd terdege oneens geweest met de opvatting: ‘milieu gaat over mensen’. Natuurlijk snap ik wel waar ‘ie vandaan komt. Het is een tegenargument voor de aloude anti-milieubeweging-stroman dat het milieu redden ten kóste gaat van mensen. Joh!? Weet je wát pas ten koste gaat van mensen? Milieuvervuiling.

Beetje narcistisch vind ik het echter wel om dan mensen maar centraal te zetten in je groene campagnes. Waarom moet het feit dat bos x bestaat of diersoort y exemplaren heeft, op een of andere manier goed zijn voor het levensonderhoud van lokale bevolkingsgroep z (of, ook een goede, ‘voor de wereldbevolking’)? Wat is er mis met plekken waar wild leven enkel en alleen voor zichzelf bestaat?! En hoe verkoop je vervolgens een maatregel die wel goed is voor de Aarde, maar niet voor lokale bevolkingsgroep z? (Of pleit je daar dan maar niet voor? Draagvlak boven alles? Pick your battles!)

Toch denk ik er nu met meer nuance over. Dat komt door het omgekeerde, omdat mensen over milieu gaan. Maakt technologie meer kapot dan je lief is? Of is het je vriend? Het is een eeuwenoude discussie in de milieubeweging, die in ons coverartikel over drones netjes terzijde wordt geschoven. “Het gaat om de mens achter de drone”, zegt Laurens de Groot er namelijk over. In het artikel over de nieuwe Omgevingswet vind je precies hetzelfde. Waarvan gaat het groene gehalte van de uitvoering afhangen? Van de beslissingen die raadsleden in provincie of gemeente nemen – de mensen die ‘m gaan uitvoeren dus. En natuurlijk gaat het ook over de mens achter ons geld, zo betoogt Martijn Jeroen van de Linden. Want het maakt een heleboel uit voor de Aarde wie er wel geld maakt en wie niet, wie het financiële systeem beheerst of niet. En zo kom je uit op het privilegevraagstuk. Als mensen over milieu gaan, wélke mensen gaan er dan over? In Uruguay zijn het voornamelijk mannen, zegt Karin Nansen van Friends of the Earth Uruguay ons, en dat is niet eerlijk, maar ook, jawel, niet goed voor het milieu.

Als we toch eens zowel konden inzien hoezeer het gewoon mensen zijn die uitmaken wat er met onze Aarde gebeurt, en hoezeer het zou helpen als we onszelf als mensen daarbij niet het belangrijkste zouden vinden…