Waarom we varkens eten

Hou je vast, dit kan best confronterend zijn:

“Als er Olympische medailles werden uitgereikt aan de diersoorten die er vandaag de dag het ellendigst aan toe zijn op aarde, dan zou het een nek-aan-nekrace worden tussen de koeien, varkens en kippen die wij mensen fokken om in onze grillige wensen en behoeften te voorzien.”

Sociaal-psycholoog Melanie Joy maakt zich druk over de bio-industrie. Haar boek hierover is spraakmakend en nu, als onderdeel van de nieuwe Dierenrechtenbibliotheek van Uitgeverij Noordboek, ook in Nederlandse vertaling verschenen. Waarom houden we van honden, maar eten we varkens en dragen we koeien, vraagt ze zich af. Waar is onze empathie gebleven? Waarom blijven we, ondanks alle wreedheden in slachthuizen, toch dieren eten? Is dat omdat we dat nu eenmaal zijn gewend?

Joy wijst ons op de mythe dat het eten van vlees normaal, natuurlijk en noodzakelijk is. “Deze Drie Ennen van Rechtvaardiging,” zoals zij ze noemt, “zitten zo ingebakken in ons sociale bewustzijn dat ze ons handelen sturen zonder dat we erbij na hoeven te denken. Ze maken ons in wezen geestelijk en emotioneel blind.”

Veel bedrijven hebben er belang bij dat deze mythe in stand gehouden wordt. Maar het kan anders, en dat weten we. Het is helemaal niet nodig, natuurlijk en normaal om vlees te eten. Er zijn genoeg alternatieven, die vaak ook nog veel gezonder zijn én minder belastend zijn voor het klimaat.

“In een groot deel van de wereld eten mensen dieren niet omdat ze daartoe genoodzaakt zijn, maar omdat ze ervoor kiezen.”

De grote verdienste van Melanie Joy is dat ze de gewoontegetrouwe, vanzelfsprekende manier waarop veel mensen dagelijks ‘hun’ portie vlees eten, expliciet maakt.

We weten allemaal wat een vegetariër is, maar waarom hebben we geen woord voor mensen die wél vlees eten? Vinden we het eten van vlees soms te gewoon voor woorden? Alsof daar geen keuze aan ten grondslag ligt? Noem het beestje dan maar bij een naam, stelt de auteur. Ze voegt de daad bij het woord en introduceert een nieuw begrip: de ideologie die mensen ertoe brengt bepaalde dieren te eten, noemt zij ‘carnisme’. En vanaf nu staat dat carnisme ter discussie.

Waarom we van honden houden, varkens eten en koe dragen. Een introductie in carnisme.
Melanie Joy. Uitgeverij Noordboek, september 2021.
ISBN: 9789056157654, 247 pagina’s, € 22,50.