Milieudefensie organiseerde een landelijke bel-je-supermarktdag op zaterdag 16 september om aan te dringen op duurzame en eerlijke melk. De milieuorganisatie wil dat supermarkten een hogere prijs betalen aan Nederlandse boeren, zodat ze duurzaamheidsmaatregelen kunnen doorvoeren. De brancheorganisatie voor supermarkten, het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL), plaatste dezelfde zaterdag een advertentie in verschillende landelijke dagbladen als reactie hierop. We spreken met Marc Jansen, directeur van CBL.
Hoe was het voor u dat supermarkten massaal gebeld werden? Het ging om honderden telefoontjes. Dirk en DekaMarkt gooiden zelfs de lijnen dicht.
“We zijn het wel gewend dat supermarkten in de aandacht staan. Met name als het gaat om producten die van boeren en tuinders komen. Supermarkten hebben een rol in de keten en daar worden we op aangesproken. Daar kunnen we uitstekend mee overweg. Wij vernamen echter dat supermarkten maar tientallen telefoontjes ontvingen. Dat supermarkten massaal werden gebeld is dus onjuist.”
Wat vindt u van de actie?
“Milieudefensie verkondigt een dubbele boodschap: een hogere melkprijs en verduurzaming van de zuivelindustrie. Dat laatste zouden supermarkten moeten afdwingen. Milieudefensie heeft deze twee punten aan elkaar gekoppeld om de steun te krijgen van boeren. Dat is een strategische zet. De verduurzaming die Milieudefensie verlangt, kan namelijk een behoorlijke negatieve impact hebben op boeren. Boeren willen altijd een hogere melkprijs, dus dan protesteren ze niet.”
Waarom zijn supermarkten niet verantwoordelijk voor de melkprijs?
“Dat wilden we uitleggen met onze advertenties in de kranten. De melkprijs in Nederland wordt gestuurd door vraag en aanbod op de internationale markt. Op basis daarvan stellen de melkcoöperaties in Nederland, waar de boeren bij aangesloten zijn, hun prijzen vast. En zo hoort het ook. Nederland is tenslotte geen eiland. Mocht je onafhankelijk willen zijn van die internationale markt, dan zou de Europese Unie de export van melk moeten verbieden. Of de coöperaties zouden ervoor moeten kiezen om niet meer internationaal actief te zijn. In beide gevallen is 60-70 procent van de Nederlandse melkveehouders niet meer nodig. Die beslissing is niet aan ons.”
Hoe kunnen supermarkten dan wel bijdragen aan duurzaamheid als ze geen invloed hebben op de prijs?
“Op het gebied van duurzaamheid hebben vooral supermarkten die huismerkzuivel verkopen al veel bereikt. Met hun huismerk oefenen ze veel invloed uit op leveranciers; met A-merken kan dat niet. We zijn echt trots op onze voortrekkersrol. Weidegang gebeurt al. Duurzame soja wordt gewaarborgd door de Round Table for Responsible Soy, al wil Milieudefensie dat niet erkennen. Als supermarkten zijn we ook betrokken bij het initiatief de Duurzame Zuivelketen. Daar worden grondgebondenheid, weidevogels en biodiversiteit bediscussieerd. De hele keten is immers verantwoordelijk voor duurzaamheid, al gaat het er uiteindelijk om wat er op het erf van de boer gebeurt. Het heeft geen zin dat Milieudefensie ons via de media allerlei verwijten maakt. Al maken ze zich terecht zorgen. Ik hoop ik dat we ons eerdere overleg weer op kunnen pakken. It takes two to tango.”