Een beter milieu, waar begin je? Bij de grote vervuilers, natuurlijk. Maar je kunt ook zelf aan de bak. Zo repareert doe-het-groener Hilde Wijnen haar lievelingstrui door middel van visible mending.
Ik dacht dat ik nogal laat aansloot bij de trend, maar er zijn toch nog behoorlijk wat mensen aan wie ik moet uitleggen wat ik vandaag ga doen bij de workshop visible mending, ofwel het op zichtbare wijze repareren van kleding. De laatste jaren beleeft het ambacht een enorme opleving. Op mijn paplepel was geen enkele handwerkvaardigheid te bekennen. Breien, borduren, naaien: ik heb het allemaal nooit geleerd. Om mezelf te blijven respecteren als een degelijke doe-het-groener, wil ik op z’n minst mijn kleding kunnen fiksen als er iets stuk is. Onzichtbaar repareren is zeer waarschijnlijk te hoog gegrepen voor een handwerkdummy zoals ik. Visible mending lijkt me daarom een geschenk uit de hemel.
Gelukkig blijk ik niet de enige die geen flauw benul heeft van naalden en garens. Op één borduurgenie na zit de workshopruimte vol verwachtingsvolle beginnelingen. Volgens de docent maakt dat niet uit. Iedereen kan leren repareren. We hebben allemaal minstens één kledingstuk meegenomen. Ik koos voor een trui en nam als reserve een paar sloffen en een theedoek mee. Een voor een wordt klassikaal bekeken wat er stuk is en hoe dat het beste gerepareerd kan worden. Er zijn verschillende technieken om uit te kiezen, handmatig of met de machine. Omdat ik niet al mijn tijd kwijt wil zijn met leren hoe een naaimachine werkt, kies ik voor de meest basale methode om de gaatjes in mijn wollen lievelingstrui te dichten: de weefstop techniek.
Okselgat stoppen
Voor de weefstoptechniek heb je niet veel nodig, namelijk een naald met een stompe punt (stopnaald) en stopgaren. In mijn trui zitten twee gaten, een grote in de oksel en een kleintje aan de voorkant. Ik kies twee kleuren en begin bij het okselgat: als het niet meteen een fabuleus resultaat geeft, zie je dat ten minste niet. Eerst krijg ik de tip om een draadje rond het gat te rijgen voor extra stevigheid. Daarna begint het echte werk. Met mijn naald steek ik de draad van de ene naar de andere kant van het gaatje. De bedoeling is om de steken zo dicht mogelijk bij elkaar te houden. Het beste is om steeds op dezelfde hoogte in te steken, zodat er een rechte vorm ontstaat. Maar dat ontdek ik pas bij stap twee. Dan ga ik namelijk weven. Met de andere kleur die ik heb uitgezocht, rijg ik steeds onder en boven langs de draden die ik net, als een soort miniweefgetouw, heb opgezet. Omdat die draden niet allemaal even lang zijn (ik heb de vorm van het gat gevolgd in plaats van een rechthoek of vierkant te maken), is het een uitdaging om het enigszins netjes voor elkaar te krijgen. Uiteindelijk sla ik me er ietwat freewheelend doorheen en als het gat zowaar gedicht is, ben ik verrast door het resultaat. Het ziet er stevig en ook nog eens charmant uit. Ik ben trots!
De oogjessteek Helaas duurt de workshop nog maar drie kwartier. Repareren kost veel tijd! Ik wil heel graag nog een andere techniek proberen, dus mijn trui gaat mee naar huis voor gat nummer twee. De andere items die ik heb meegenomen, mijn huissloffen en een theedoek, hebben allebei meer liefde nodig dan er in de overgebleven minuten past, dus ga ik met een proeflapje aan de slag. Ik oefen met het borduren van de oogjessteek, waarmee je gaatjes in je kleding juist kunt benadrukken door er een randje omheen te borduren. Eerder deze week heb ik, om er alvast in te komen, een korte borduurles gevolgd in het Nederlands Openluchtmuseum. Daar had ik al ontdekt dat ik er een nogal grillige borduurstijl op nahoud. Ook nu vind ik het lastig om een keurig randje te borduren, maar ik zie dat anderen daar minder moeite mee hebben. Dat geeft hoop. In ieder geval voor hen.
Voortborduren
Na drie uur keihard visible menden keer ik huiswaarts met één gedicht gat, een borduurbeginnetje, een leeg hoofd (hoera voor deze bijkomstigheid!) en een stel handige tips. Eentje ervan is een website met kleine, fijne filmpjes over hoe je zelf aan de slag kunt gaan: foekjefleur.com. Daar vind ik alvast mijn volgende stopproject: naaldvilten of droogvilten. Gemakkelijker dan dat wordt het niet, lijkt mij wanneer ik de tutorial bekijk. Ook wil ik andere methoden uit de workshop uitproberen, zoals sashiko en boro (Japanse borduur- en patchtechnieken).
De wereld van het stoppen en verstellen is oneindig groot, merk ik. Hoe verder ik erin ronddwaal, hoe meer ik word bedolven onder betoverende borduursels, puike patchprojecten en superieure stoppage. Mijn hoofd raakt in een mum van tijd weer vol. Vlekken, die kun je natuurlijk ook bedekken met borduursels! O, dan kan ik eindelijk dat ene truitje weer aan. Free motion quilten? Dat ziet er tof uit! Misschien toch eens kijken of mijn oude naaimachine werkt. En hoe leuk zou het zijn om een naaikrans te starten! Een activistische variant, waarbij snode plannen worden gesmeed. Of, beter nog, een snaaikrans, zoals ik ooit van iemand hoorde. Kleding herstellen met hapjes onder handbereik, dát lijkt me wel wat.
Doe het lekker zelf (en nu jij)!
- Zoek een kledingstuk met een gat erin. Een wollen sok is een goed begin. Als je je eerste poging niet zo mooi vindt, kun je het resultaat in ieder geval verstoppen in je schoen.
- Kijk in je buurt of er een workshop is. Of zoek een duidelijke tutorial.
- Als je ze niet in huis hebt: koop je benodigdheden. In het geval van de weefstoptechniek: een stompe (stop)naald en stopgaren.
- Ga ervoor zitten en neem de tijd, dan kan het niet misgaan (zie stap 5).
- Zie je wel, het is gelukt: bewonder het resultaat van je herstelwerkzaamheden. Voel je de liefde? Die heb jij erin gestopt!
Kosten
Voor een pakje van vier stopnaalden betaal je gemiddeld 2,50 euro. Een bol stopgaren of stopwol kost rond de 1,75 euro. Wie wil borduren bij het Nederlands Openluchtmuseum betaalt 3 euro (entree niet inbegrepen). En voor een workshop visible mending ben je ongeveer 40 euro kwijt.
