“Mijn naam is Diewke van den Heuvel en misschien ken je me al wel van mijn werk als fotograaf. Klimaatverandering is een ingewikkeld concept waar je veel over hoort in het nieuws, maar wat niet direct zichtbaar is voor iedereen. Daarom is het zo belangrijk om het ‘met eigen ogen’ te zien. Dat kun jij binnenkort ook, via mijn camera.”
Zo begon ze, maanden geleden, met een crowdfundingactie om de uitgave van haar fotoboek Melting Heart mogelijk te maken. Dat is gelukt, het boek ligt nu voor me en toont aangrijpende foto’s van het smelten van de Aletschgletsjer, de grootste gletsjer van de Alpen. Iedere zomer, als de zon hoog en warm aan de hemel staat, komt het ijs golvend, rafelend, vloeiend, brekend, kreunend, smeltend in beweging. Tot de gletsjer over 70 jaar waarschijnlijk helemaal verdwenen is. “Elk jaar ga ik naar Zwitserland om dit met eigen ogen te zien en het vast te leggen met mijn camera.”
Na een korte inleidende tekst in Nederlands, Engels en Zwitsers toont de fotograaf ons prachtige foto’s met berglandschappen in duizend tinten wit en blauw, vol schaduwen en lichtreflecties en af en toe een handvol aangewaaid saharazand.
De beelden bieden weinig houvast; je weet niet wat je ziet, maar je voelt de ijle berglucht. Het is alsof je daar ter plekke in de zon staat, op het gladde, krakende ijs, hoog in de bergen.
Je glijdt opzij, je zakt bijna door het ijs.
En daaronder, diep daaronder, stroomt het water.
“Steeds weer zie ik de grens van de gletsjer verschuiven en wordt het door het smelten steeds gevaarlijker om er op of onder te gaan.” Af en toe zie je een kind, soms een korstmos of een bloem, maar steeds opnieuw is daar het ijs, schurend op de rotsen. “Magisch tragisch”, zegt Van den Heuvel zelf.
Het is geen boek om snel doorheen te bladeren. Je legt het open, op een willekeurige bladzijde, en laat het voor je liggen. Je kijkt en kijkt en kijkt, en droomt dan langzaam weg.
De onvoorstelbaar oude gletsjer spreekt van een diepe, trage tijd die ons voorstellingsvermogen te boven gaat. Maar zelfs die gletsjer komt nu tot een eind.
“Door steeds weer terug te komen, leg ik heel tastbaar de relatie tussen mens en natuur vast. Zo maak ik het vage idee van klimaatverandering tot een poëtisch en toch ook confronterend beeld.”
Melting Heart
Diewke van den Heuvel
Uitgeverij Lecturis, 2023.
ISBN 9789462264700, 124 pagina’s.
Prijs € 40,-.
