Als schrijvende eenpitter zal ik niet snel rijk worden, tenzij het me lukt om een hippe bestseller te schrijven. Maar talent voor hip zijn of doen heb ik niet, dus dat wordt alleen wat als ik niet-hip-zijn als unique selling point in de markt weet te zetten met een instagrammable format. Zal ik, om mijn inkomen wat op te krikken, misschien dan toch maar eens meedoen met de workshop Haal meer uit je verdienmodel? Ik word al moe als ik er aan denk. Talent voor verdienmodellen heb ik ook al niet. Wie wil zijn werk nu reduceren tot een monetaire in- en outputtabel? Volgens mij niemand. En dat denken in verdienmodellen veroorzaakt betonrot in onze samenleving.
Een voorbeeld. Er zijn tegenwoordig her en der de nodige sympathieke kleinschalige agro-ecologische bedrijfjes die groenten telen, kippen houden, honing, bloemen en noten produceren en verkopen. Milieuvriendelijk, met zorg voor landschap, dieren, klimaat en gezondheid. Maar er wordt vaak bar weinig geld verdiend. Tuinders die Community Supported Agriculture bedrijven (dus met oogstaandelen, pluktuinen, groentenabonnementen, etc.) verdienen allemaal minder — vaak veel minder — dan het minimumloon. Blijkt uit het boekje Eerlijk loon! Solidaire betaling en andere boereninitiatieven van biologisch tuinder Else Hageraarts. Het verdienmodel van deze “romantische hobbyboeren” deugt niet, is dan de veel gehoorde conclusie. Ze moeten intensiveren, opschalen, markten vergroten. Precies dat wat het grootste deel van de boeren de afgelopen 50 jaar heeft gedaan. Met de bekende funeste gevolgen voor onze leefomgeving, met extreme vervuiling, achteruitgang van de natuurlijke rijkdom, dierenleed.
Niet dat die boeren die wél hebben opgeschaald het zo breed hebben: ook van hen heeft de helft een inkomen onder het minimum. Ze hebben dan wel een grotere omzet, maar daar staan vaak enorme lasten tegenover voor het inkopen van mest, energie, bestrijdingsmiddelen en het afbetalen van hun schulden bij de Rabobank. Dan is het dus veel logischer om ervoor te zorgen dat die kleinschalige biologische boeren en tuinders — die ons behalve voedsel zoveel ander maatschappelijk waardevols brengen — een beter inkomen krijgen. Laten we dat dan effe regelen. Van verdienmodel naar gezamenlijk leefmodel: genoeg gezond voedsel produceren in een mooi natuurrijk landschap middels zinvolle arbeid. Ook nog heel instagrammable.
Veel tuinders in je buurt hebben op een gegeven zomers moment een overvloed aan tomaten. Een mooie aanleiding voor het maken van je eigen ketchup.
Ketchup
• 3 kilo tomaten
• 1 paprika
• 2 uien
• 2 tenen knoflook
• 1 rood pepertje (of een halve als het pepertje scherp is)
• 1 deciliter azijn
• 85 gram suiker
• 2 theelepels geraspte gember
• 1 eetlepel gemalen korianderzaad
• 3 kruidnagels
• 2 theelepels gemalen komijn
• snuf geraspte nootmuskaat
• peper en zout
Snijdt de groenten in stukken en laat ze een uur zachtjes sudderen in een hoge pan. Pureer alles met een staafmixer, voeg de overige ingrediënten toe, laat ongeveer 3 uur zachtjes pruttelen (zonder deksel), tot de gewenste dikte. Op smaak brengen met peper en zout en heet in brandschoon gemaakte potten of flessen doen.
