De neveldouche: duurzame decadentie?

Een douche kost in Nederland gemiddeld 76,5 liter water en 2 kilowattuur energie – zonder rekening te houden met het energieverbruik van waterzuivering en -distributie. Waterbesparende douchekoppen verbruiken ongeveer half zoveel water en energie, en worden door de helft van de Nederlandse huishoudens gebruikt. Toch blijft het waterdebiet – de hoeveelheid water die per minuut uit de kraan komt – van de gemiddelde douche toenemen. Dat komt omdat andere huishoudens hun conventionele douchekop verruilen voor een regendouche, die al gauw 200 liter water en 6 kilowattuur energie verbruikt.

Zuinig schoonmaken

Nochtans is het hoge water- en energieverbruik van de douche geen vereiste om schoon te worden. Een douche die focust op het schoonmaken van het lichaam – een zogenaamde zeemansdouche – vraagt nauwelijks 8 liter water en 0,2 kilowattuur energie. Het water loopt slechts twee keer 30 seconden voor het nat maken en afspoelen van het lichaam, inzepen gebeurt terwijl de douche uitstaat. Een sponsbad aan de wastafel is nog zuiniger: ongeveer 2 liter water en 0,05 kilowattuur energie volstaan. Een douche van 9 minuten – het gemiddelde in Nederland – is geen basisbehoefte: het is verwennerij.

Deze verwennerij lijkt lastig samen te gaan met een drastische reductie van het water- en energieverbruik. Maar er bestaat een technologie die dat belooft te doen: de neveldouche, die water verstuift. Buckminster Fuller vond de eerste neveldouche uit in 1936, en het idee werd opnieuw opgepikt in de jaren 70, onder meer door NASA. Meer recent ontwikkelde Jonas Görgen, net afgestudeerd aan de Design Academy Eindhoven, een kit waarmee vrijwel elke douche tot een neveldouche kan worden omgetoverd.

De neveldouche van Jonas heeft drie tot zes sproeimondstukken, terwijl eerdere versies slechts één spuitmond hadden. Dat maakt de neveldouche even comfortabel en verkwikkend als een conventionele douche. De kit die Jonas me stuurde bevat mondstukken, connectoren en verdelers, flexibele plastic buizen en enkele stukjes koperdraad om de mondstukken in de juiste posities te zetten. Met vijf spuitmonden mat ik een debiet van twee liter water per minuut: vijf keer minder dan mijn oude douchekop. De energiebesparing is kleiner, omdat een neveldouche een hogere watertemperatuur vereist: ongeveer 1 kilowattuur energie, de helft van een gemiddelde douche.

Het kan nog zuiniger, hoewel je dan wel comfort inlevert. Een 9 minuten durende neveldouche met één spuitmond verbruikt 2,7 liter water en 0,16 kilowattuur energie. De ecologische voetafdruk van een neveldouche is dan vergelijkbaar met die van een sponsbad, en aanzienlijk lager dan die van een zeemansdouche.