Hilde wast stralend goed met groen

Een beter milieu, waar begin je? Bij de grote vervuilers, natuurlijk. Maar je kunt ook zelf aan de bak! Door je eigen wasmiddel te brouwen, bijvoorbeeld. Doe-het-groener Hilde Wijnen doet het voor.

Al die plastic flessen en kartonnen dozen die ik er al doorheen heb gejast: ik wil niet eens uitrekenen hoeveel het er zijn. Zelfs in ons niet bijster grote huishouden wordt de wasmachine zeker een paar keer per week aan het werk gezet. Volle trommels, afgemeten porties (uiteraard ecologisch) wasmiddel, lage temperaturen, ik ken de tips. Maar kan het niet beter? Minder schadelijke stoffen en vooral minder verpakkingsmateriaal? Natuurlijk kan dat! En het is belachelijk gemakkelijk. Het enige wat je nodig hebt, is Marseillezeep en water.

Zeep zonder jasje

Marseillezeep is te koop zonder jasje eromheen. Geen papier, geen plastic, alleen een groen blok ongeveer zo groot als een Rubiks kubus. De zeep bestaat grotendeels uit olijfolie en wordt volgens de overlevering al sinds de veertiende eeuw in Marseille gemaakt. Kijk, dat schept vertrouwen. Recepten om wasmiddel te maken van Marseillezeep zijn niet moeilijk te vinden of te volgen. Het lastigste is kiezen welke verhouding ik aanhoud, want daarin verschillen de instructies die ik online vind. De een zegt dat 75 gram voor 5 liter genoeg is, de ander gebruikt 40 tot 100 gram per liter. Ik besluit 40 gram zeep te raspen en die in 2 liter kokend water op te lossen. Na een nachtje afkoelen en (een beetje) indikken is mijn wasmiddel klaar voor gebruik!

Glorieus goed

Ik stop de trommel vol met bonte was en stel de temperatuur in op 40 graden. In het laatje giet ik dezelfde hoeveelheid wasmiddel als ik altijd gebruik, maar dan van eigen makelij. Veel kan er niet misgaan, lijkt me. En dat is ook zo. De lading komt na een uurtje fris en schoon de machine uit. De geur is best lekker en de was voelt zacht. Ook een trommel met beddengoed doorstaat de test glorieus. En ik heb er niet eens de huishoudsoda aan toegevoegd die de witte was volgens sommige recepten nodig heeft. Experiment geslaagd. Dat smaakt naar meer!

Minimalistisch wassen

En er is meer. Tijdens mijn speurtocht naar zelf te brouwen wasmiddeltjes ben ik namelijk ook een recept tegengekomen dat nog minimalistischer is: wasmiddel gemaakt van klimop. Klimop bevat saponinen (van het Latijnse woord sapo dat zeep betekent) die een reinigende werking hebben en schuimen als ze met water in contact komen. Ergens lees ik dat de plant in de Tweede Wereldoorlog als wasmiddel werd gebruikt. Saponinen zitten ook in Indiase wasnoten, alleen groeit klimop in je achtertuin – dat scheelt nogal wat kilometers. Wel zit er in klimop maar tot 8 procent aan saponinen en in wasnoten ongeveer 15, maar dat mag de pret niet drukken. Ik duik de tuin in.

Een knalgroen papje

Het recept dat ik volg, spreekt van ‘een handje klimop’. Ook lees ik dat ik het beste de donkerste blaadjes kan plukken, omdat daar de meeste saponinen in zitten. Met mijn oogst keer ik terug naar de keuken waar de blender al klaar staat. Ik snij de klimop in reepjes, doe die samen met een liter kokend water in de kan en meng het geheel tot een knalgroen papje. Na een paar minuten is mijn wasmiddel uit eigen tuin gereed. Leuk detail: tijdens het maken verschijnt er ook daadwerkelijk schuim!

Uitproberen of dit spul werkt, is wel een beetje spannend. Visioenen van groen uitgeslagen lievelingskleren zorgen ervoor dat ik eerst een was doe met huis houddoekjes en (oude) handdoeken. Als daar iets mee gebeurt is dat jammer, maar niet onoverkomelijk. Het groene goedje gaat in de la, ik draai de temperatuur op 40 graden en daar gaat ie. Wat minder zacht dan met regulier wasmiddel of Marseillezeep, maar schoon is de was zeker, zo blijkt na het laatste rondje van mijn wasmachine. Zelfs de doek die dienst deed als dweil is weer helemaal als nieuw. De klimop heeft geen sporen achtergelaten. Geen geur ook, de was ruikt naar niks. En dat is meer dan ik verwacht had.

Noodwasmiddel

Enthousiast geworden vertel ik mijn bevindingen aan een vriendin. “Ben je niet bang dat de wasmachine verstopt raakt van het bezinksel van de klimop?” vraagt ze. “Misschien kun je het eerst filteren.” Ehm ja, dat klinkt inderdaad logisch. Als ik de recepten erop na sla, zie ik de stap er ook overal bij staan, ik heb er blijkbaar overheen gelezen. Na het filteren durf ik mijn kleding bloot te stellen aan mijn klimopbrouwsel, ik ben weer blij met het resultaat. Dat wassen zo goedkoop en eenvoudig kan zijn, is ongelofelijk!

Als toegift doe ik nog een was met klimopblaadjes in een waszakje, dan kan de blender in de kast blijven staan, maar dat werkt aanzienlijk minder. Misschien dat het beter gaat als ik van tevoren de blaadjes in reepjes snijd, maar daar ga ik niet meer aan beginnen. Het is geweldig om te weten dat er wasmiddel in mijn tuin groeit dat ik in geval van nood kan gebruiken, maar vanwege de geur en de zachtheid geef ik de voorkeur aan de Marseillezeep. Ik ga voor de Franse slag!

Doe het lekker zelf (en nu jij)!

1. Koop een blok Marseillezeep.
2. Rasp 40 gram en los het op in 2 liter (heet) water.
3. Giet het over in een fles en laat het een nacht staan.
4. Klaar voor gebruik!

OF

Pluk een handje klimop (let op: sommige mensen zijn er allergisch voor!). Snijd in reepjes. Kook 1 liter water, meng het water en de blaadjes. Filter het brouwsel. Klaar voor gebruik