Rouwverwerking, de jacht, een havik en een gepijnigde vrouw. Dat alles komt samen in De H is van Havik van Helen MacDonald. Thomas van Slobbe werd gegrepen als een prooi.
De H is van Havik heet het boek. Zolang je het laat liggen, is er weinig aan de hand. The Times voorspelt dat dit boek een klassieker wordt. Volgens De Volkskrant is het ‘een schitterend monument’. Dat staat keurig op de achterflap. Het oogt vrij dik. Goed verzorgd. Geen probleem. Tot je het boek openslaat. Ik waarschuw je, let op als je dat doet.
Hou je vast. Voorzichtig. Daar, links in de verte, jaagt Helen met haar havik. Ze speurt de heggen af, ze wroet in holen. Ze is boos. ‘De woede was groot en kwam uit het niets,’ schrijft ze er zelf over. ‘Het was woede om iets wat niet past, de frustratie die je overvalt wanneer je iets in een doos probeert te doen die net te klein is.’ Het was woede, omdat haar vader was gestorven.
Helen MacDonald beschrijft haar rouwproces. Haar eenzaamheid en haar verdriet. Ze constateert ‘dat het leven zich ontpopt als iets wat uit gaten bestaat. Hiaten. Verliezen. Dingen die verdwijnen.’ En daar kan ze niet mee omgaan.
Om iets om handen te hebben en haar verlies te verwerken, richt Helen een havik af. Ze gaat ermee op jacht. Daar loopt ze, op het veld.
‘Ik was verbijsterd door de radicale verandering die het jagen teweeg had gebracht in hoe ik dingen beleefde; dat de wereld in het niets oploste maar tegelijkertijd zo echt, zo tastbaar was dat hij bijna pijn deed. Dat elke seconde die voorbijging vertraagd werd, uitgerekt, zodat we als het ware buiten de tijd werden geplaatst.’ Dat schrijft ze. ‘De havik was als een vuur dat mijn pijnen wegbrandde. Op haar klapwiekende, gestreepte vleugels ontvluchtte ik de dood.’
Wie haar boek leest, is een prooi. Je wordt gegrepen door de rauwheid, door de tederheid, door de gelaagdheid van de vogel en de vrouw. ‘De havik is echt. Zij kan weerstand bieden aan de betekenissen die mensen haar toeschrijven.’ En dat zijn wij haast niet meer gewend.
Natuur tot in het merg van je botten, je dromen, je angsten, je vreugde en je hoop. Koesterend en guur, tot in het diepst van je bestaan.
De H is van Havik. Helen MacDonald
De Bezige Bij, Amsterdam, 2016.
ISBN 9789023 492412. 352 pagina’s. Prijs € 19,90
