Als érgens pogingen worden gedaan de vermeende kloof tussen burgers en politiek te overbruggen, is het wel in de gemeenten. Zij doen er alles aan burgers meer bij het bestuur te betrekken. Wat leveren die experimenten op? En wat betekenen ze voor duurzaamheid? In de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen neemt Down to earth een aantal initiatieven onder de loep. Vandaag het vijfde en laatste deel: Breg Horemans met KHOR II, een combinatie van architectuur en theater.
Breg Horemans (1985) is architect
Houdt zich bezig met: KHOR II, een combinatie van architectuur en theater
Wat is KHOR?
“Dat is het Tibetaanse woord voor gebedsmolen. Voor de Floriade van Venlo hebben theatermaker Gert-Jan Stam en ik KHOR I gemaakt, een theaterstuk in een door mij ontworpen paviljoen, met houten tekstrollen. Daarna maakten we KHOR II, een tijdelijk pop-up paviljoen waarin een theaterstuk wordt gespeeld. Het doel is het creëren van een sterke onderlinge betrokkenheid tussen de deelnemers.”
“Het is een bouwpakket van 16 ton hout, dat met een gedetailleerde handleiding in één dag in elkaar gezet kan worden. Dat lukt altijd. Heel fysiek en resultaatgericht werk. Samen oplossingen zoeken in plaats van meningen uitwisselen. Hoe til je een balk op? Hoe verbind je balken met een deuvel? We merken telkens dat het bouwen impact heeft op hoe mensen naar elkaar kijken. We hebben het tot nu toe vooral op theaterfestivals opgezet, maar dat zijn we een beetje beu. Theaterpubliek wil geëntertaind worden, terwijl wij juist op zoek zijn naar de sociale dimensie. Dus hebben we een tour gemaakt met een minibouwpakketje van het paviljoen.”
En als het paviljoen er staat, wat dan?
“Dan komt het spelen en delen. Het is een theaterstuk met 20 tot 30 deelnemers, die aan de hand van scripts van plek naar plek gaan en instructies uitvoeren. In de loop van het spel krijgen ze steeds meer contact met anderen. Uiteindelijk komen ze uit bij het thema gemeenschap, waarbij deelnemers reageren op verschillende vragen of statements. Bijvoorbeeld: is een gemeenschap een collectief of een verzameling individuen? Mensen met dezelfde opvattingen gaan bij elkaar staan. Ze nemen dus stelling.
KHOR II is bedoeld om de verschillen in een gemeenschap een plek te geven. Je kunt het oneens zijn met elkaar en die onenigheid laten bestaan. Met de tour zijn we onder andere in Rimburg terechtgekomen, een Zuid-Limburgs dorp van 600 inwoners. Er speelde daar een fusie tussen twee dorpskernen, met voor- en tegenstanders. Dat leidde tot pijnlijke discussies, ook tussen vrienden. Maar door zich uit te spreken werd duidelijk waar de verschillen zaten. Er ontstond geen conflict, de deelnemers konden de verschillen laten rusten.”
Waartoe leidt dat?
“Vooropgesteld: KHOR II is geen probleemoplossingsmachine. Maar in Rimburg waren er bijvoorbeeld te weinig vrijwilligers voor de OV-bus. Tijdens het spel meldden zich nieuwe vrijwilligers.”
Kun je dit overal doen?
“Het type gemeenschap maakt niks uit, het komt aan op de mensen die deelnemen. Een voorwaarde is dat er één enthousiast persoon is die erin gelooft en zijn of haar schouders eronder zet. We zouden het graag op veel meer plekken doen.”
