In een week waarin klimaatverandering volop in de belangstelling staat, stemt de milieucommissie van het Europarlement over een voorstel van GroenLinks Europarlementariër Bas Eickhout om te voorkomen dat de Europese Commissie 5 miljard euro gratis uitstootrechten weggeeft aan bedrijven die hiervoor niet in aanmerking zouden moeten komen.
Actueel: Net geen meerderheid tegen gratis weggeven uitstootrechten
Onder het Emission Trading System (ETS), de spil van het Europese klimaatbeleid, moeten bedrijven uit de grote industriële sectoren betalen voor elke ton CO2 die ze uitstoten. Dit doen ze door CO2-emissierechten te kopen. Hoe meer CO2 een bedrijf uitstoot, hoe meer betaalt aan emissierechten. Uiteindelijk moet dit leiden tot het investeren van bedrijven in technologieën die minder vervuilend zijn.
Als de kosten van CO2-emmissierechten te hoog oplopen kan dit echter de concurrentiepositie van bedrijven verslechteren. Als daardoor de productie zich naar landen zonder klimaatregelgeving verplaatst, spreekt men van carbon leakage. Daarom komen bedrijven die hier last van hebben in aanmerking voor gratis CO2-rechten om te voorkomen dat zij de EU verlaten.
Te hoge prijs
Bij het vaststellen welke bedrijven dit zijn, is de Europese Commissie echter uitgegaan van een veel te hoge prijs van 30 euro per uitstootrecht. Momenteel ligt de prijs namelijk rond de 5 euro, en deze zal in het meest positieve scenario stijgen tot ongeveer 10 euro. Hierdoor komen bedrijven in aanmerking voor gratis CO2-rechten die in werkelijkheid helemaal geen last hebben van carbon leakage. De hoge prijs beïnvloedt namelijk de uitkomst van de rekensom die gebruikt wordt om te bepalen welke sectoren gratis CO2-emissierechten krijgen.
Als de Europese Commissie haar zin krijgt. Zal 97 procent van de industriële sectoren die onder het Europese emissiehandelssysteem vallen gratis emissierechten ontvangen. De EU loopt zo onnodig veel geld mis en het geeft bedrijven de kans om extra winsten te maken ten kosten van de belastingbetaler.
Bovendien weet de Europese Commissie dit zelf ook: ze heeft een eigen onderzoek geheim proberen te houden waarin ze vaststelt dat de gehanteerde prijs te hoog is.
Geen prikkel
Voor de woordvoerder van de Groenen, Bas Eickhout dus alle redenen om bezwaar te maken tegen het voorstel. Lidstaten lopen namelijk 5 miljard aan opbrengsten mis door het weggeven van uitstootrechten. De gratis emissierechten geven geen prikkel aan energie-intensieve sectoren om te innoveren en uiteindelijk komt zo de aanpak van klimaatverandering stil te liggen.
Morgen, 24 september, stemt de milieucommissie van het Europees Parlement over het voorstel van Eickhout. Valt de stemming positief uit, dan zal het volledige Europarlement haar stem over het initiatief van Eickhout uitbrengen tijdens de eerstvolgende vergadering. Valt die stemming wederom positief uit, dan is de Europese Commissie gedwongen om met een aangepast voorstel te komen waarin uitgegaan wordt van een realistische prijs voor CO2.
