In actie tegen PFAS: Sjoerd van de Wouw

Sjoerd, onderzoeker bij Pesticide Action Network Netherlands, wil af van PFAS-houdende pesticiden op onze akkers en ons bord.

“Ik ben bioloog en heb een heel bloemrijke achtertuin. Toen ik daar begin deze eeuw doorheen liep, hoorde ik overal gezoem. Als ik er nu loop, kan ik de insecten op twee handen tellen, terwijl ik de ecologische waarde van mijn tuin alleen maar heb verbeterd. De voornaamste reden: pesticidegebruik bij mij in buurt. Daarom ben ik bij PAN-NL gaan werken, een stichting die strijdt tegen schadelijke bestrijdingsmiddelen. Sindsdien val ik van de ene verbazing in de andere. Ik dacht altijd: er wordt uitgebreid getest voordat een bestrijdingsmiddel wordt toegelaten, maar een heleboel gezondheidseffecten worden niet onderzocht. Ook worden pesticiden afzonderlijk beoordeeld en niet op de combinatie, het zogenoemde cocktaileffect. Toch krijgt zo’n middel dan het stempel ‘veilig’.”

PFAS op snoepgroente

“Hetzelfde zie je bij PFAS, bijna niemand weet dat we dat ook op ons eten spuiten. Sommige PFAS zijn de werkzame stof: het gif dat insecten moet doden. Andere worden als hulpstof toegevoegd, zodat het bestrijdingsmiddel minder snel van de plant afspoelt. Dat vind ik misschien nog wel het meest bizarre: we krijgen het al binnen via lucht en water en dan wordt óók nog eens doelbewust gebruikt op groente en fruit die een week later in de supermarkt liggen. Zoals snoepgroenten die we aan kinderen geven. Veel boeren weten trouwens zelf niet dat ze PFAS gebruiken, want het hoeft niet op de verpakking te staan.”

Voorzorgsbeginsel

“TFA, een afbraakproduct van PFAS, zit inmiddels op veel plekken boven de drinkwaternorm. Lang dacht men dat dat veilig was, maar dat blijkt nu niet het geval. Toch duurt het nog jaren totdat überhaupt wordt besloten of het verboden wordt. In Europa zou het voorzorgsbeginsel moeten gelden. Als je niet kunt aantonen dat iets veilig is, moet je het niet gebruiken. Bij pesticiden gebeurt precies het tegenovergestelde: het wordt toegelaten en als blijkt dat het niet veilig is, moet eerst worden onderzocht of een verbod nadelig voor boeren zou kunnen zijn.

Wij proberen daar verandering in te brengen, daarom zijn we vorige maand een procedure gestart om alle PFAS- pesticiden van de markt te krijgen. Want waarom zouden we die blijven gebruiken? Er zijn immers genoeg alternatieven.”